Ogród angielski vs francuski. Główne różnice i spór

Główna różnica między ogrodem angielskim a francuskim leży w ich filozofii i estetyce: ogród angielski celebruje naturalność i swobodę, naśladując dziki krajobraz, podczas gdy ogród francuski symbolizuje porządek, symetrię i kontrolę nad naturą, wyrażoną przez precyzyjne geometryczne formy. Wybór między nimi zależy od Twoich preferencji co do relacji między człowiekiem a naturą w przestrzeni. Poniżej szczegółowo porównujemy oba style, aby pomóc Ci podjąć najlepszą decyzję dla Twojej przestrzeni.

Odkryj romantyzm i swobodę ogrodu w stylu angielskim

Ogród angielski, znany również jako krajobrazowy, to przestrzeń pełna naturalnego uroku i swobody, która narodziła się w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii jako odpowiedź na formalne ogrody francuskie. Jego estetyka, choć pozornie dzika i nieokiełznana, jest efektem starannie przemyślanej kompozycji, której celem jest stworzenie iluzji naturalności i wywołanie głębokich emocji.

Ten styl ogrodu jest jak żywa poezja, pełna romantyzmu i melancholii, prowadząca przez malownicze pejzaże, gdzie każda ścieżka odkrywa nową, intymną historię. W odróżnieniu od uporządkowanych kompozycji barokowych, ogrody angielskie celebrują dziewicze piękno przyrody, dążąc do upodobnienia projektowanej zieleni do naturalnego krajobrazu. Kluczową postacią dla rozwoju współczesnego ogrodu angielskiego była Gertruda Jekyll, która w XIX wieku, z głębokim sentymentem do wiejskiego krajobrazu i podziwem dla natury, wprowadziła swobodne nasadzenia pełne kwiatów i harmonijne połączenia barw, które do dziś kojarzymy z tym stylem.

Naturalne ścieżki i malownicze zakątki

Naturalne ścieżki i malownicze zakątki są kluczowymi elementami ogrodu angielskiego, który celebruje swobodę i iluzję dzikiej przyrody, prowadząc przez kręte alejki i ukryte miejsca pełne uroku. To właśnie te elementy tworzą poczucie tajemniczości i zachęcają do odkrywania ogrodu.

W ogrodzie angielskim ścieżki nigdy nie są proste; wiją się łagodnymi łukami, znikając za grupą krzewów lub drzew, co budzi ciekawość i zachęca do dalszego spaceru. Wzdłuż alejek i w romantycznych zaułkach często znajdują się ławki, zapraszające do odpoczynku. Niezwykle malowniczym akcentem są też niewielkie mostki przerzucone nad strumieniem lub suchą rzeką z kamieni. Woda jest niemal obowiązkowym elementem, najlepiej w naturalnej formie – nieregularnego stawu z liliami wodnymi, cicho szemrzącego strumyka lub niewielkiego źródełka. Elementy małej architektury, takie jak rzeźby, obeliski, zegary słoneczne oraz donice z kompozycjami roślinnymi, a także ruiny gotyckie czy świątynie starożytne, dodają ogrodowi uroku i tajemniczości. Nawet w ograniczonej przestrzeni można stworzyć mały staw, kamienne elementy czy romantyczną ławeczkę, zachowując esencję ogrodu angielskiego.

Byliny, róże i swobodne rabaty kwiatowe

W ogrodzie angielskim roślinność odgrywa kluczową rolę, tworząc kwitnące rabaty i harmonijne, swobodne kompozycje, które nigdy nie dominują nad przestrzenią, lecz ją wypełniają. To właśnie byliny, róże i pnącza są sercem tego stylu, nadając mu romantyczny i naturalny charakter.

Rabaty bylinowe wypełniają delikatne jeżówki, ostróżki i róże, które łączą się w spójną, lecz nieformalną całość. Szczególnie cenione są róże historyczne i angielskie, z ich pełnymi, pachnącymi kwiatami, stanowiące fundament każdego ogrodu w tym stylu. Byliny, takie jak łubiny, naparstnice, floksy, jeżówki, dzwonki, bodziszki (geranium) i funkie z ozdobnymi liśćmi, doskonale wypełniają przestrzenie między większymi krzewami i drzewami. Wiosną ogród ożywiają rośliny cebulowe, w tym tulipany, narcyzy i szafirki, natomiast wrzosy tworzą malownicze połacie, dodając koloru późnym latem i jesienią.

Pnącza, takie jak bluszcze i powojniki, oplatają pnie drzew i zabudowania, a także wspinają się po trejażach i pergolach, wprowadzając wertykalny wymiar i romantyczny urok. Drzewa i krzewy, w tym buki, dęby i wierzby, stanowią szkielet ogrodu, tworząc tło dla całej kompozycji. Niewielkie, urokliwe ogródki ziołowe, często otoczone niskim żywopłotem z bukszpanu, również są charakterystycznym elementem. Kluczowe jest postawienie na różnorodność roślin, tworząc harmonijne kompozycje i dbając o detale.

Niezbędne są:

• różaneczniki,
• hortensje,
• peonie,
• wrzosy,
• lawendy,
• goździki,
• bratki,
• floksy.

Nie można zapominać o trawach ozdobnych, które od wielu lat cieszą się niesłabnącą popularnością.

Poznaj majestat i geometrię ogrodu w stylu francuskim

Ogród francuski to przestrzeń, w której natura jest podporządkowana ludzkiej woli, wyrażona poprzez symetrię, porządek i precyzyjną geometrię, co stanowi triumf matematycznej dbałości o szczegóły. Ten styl, nierozerwalnie związany z epoką baroku i klasycyzmu, osiągnął swój szczyt w ogrodach Wersalu, zaprojektowanych przez André Le Nôtre’a, stając się synonimem kontroli nad naturą i świadectwem ludzkiej pomysłowości.

Ogrody francuskie, rozwijające się głównie w XVII wieku, z Wersalem jako najbardziej ikonicznym przykładem (lata 1661–1700), charakteryzują się pedantycznym uporządkowaniem, przypominającym scenografię teatralną. Każdy element ma w nich swoje z góry ustalone miejsce, co tworzy idealnie zorganizowaną przestrzeń, sprzyjającą spotkaniom towarzyskim i interakcjom. Zachwycają nie tylko formą, ale i funkcjonalnością, emanując silnym poczuciem porządku, widocznym w prostych i symetrycznych alejach oraz ścieżkach. Inspirując się Pałacem w Wersalu, ogrody te podkreślają naturalne barwy brązów i ciemnych zieleni, obecne w żwirowych ścieżkach i precyzyjnie przyciętych żywopłotach. Są one zaprojektowane do podziwiania z różnych perspektyw, szczególnie z okien lub tarasów na wyższych piętrach, co pozwala w pełni docenić ich majestat i geometryczną perfekcję.

Symetryczne osie i strzyżone żywopłoty

W ogrodzie francuskim kluczowe są symetryczne osie i precyzyjnie strzyżone żywopłoty, które tworzą geometryczne kształty i podkreślają uporządkowaną strukturę przestrzeni, co jest wyrazem kontroli nad naturą. Roślinność, taka jak bukszpan, cis i grab, jest starannie formowana, aby harmonizować z architektonicznymi liniami ogrodu, tworząc proste aleje i wzorzyste rabaty.

W kompozycji ogrodu francuskiego dominują proste aleje, które często prowadzą do centralnych punktów, takich jak fontanny, posągi czy kanały wodne. Rośliny, w tym drzewa i krzewy, są sadzone w równych rzędach i skrupulatnie przycinane, co nadaje im geometryczne formy, takie jak kule, stożki czy sześciany. Przykładem są ogrody Wersalu, gdzie 15 km alei otaczają żywopłoty wystrzyżone z chirurgiczną precyzją, co podkreśla monumentalność i idealne proporcje całości. Partery ogrodowe, wypełnione niskimi żywopłotami i kolorowymi rabatami, często przyjmują kształty kwadratów, prostokątów lub rombów, co dodatkowo wzmacnia wrażenie porządku i symetrii.

Ozdobne partery, fontanny i rzeźby

Ozdobne partery, fontanny i rzeźby są kluczowymi elementami ogrodu francuskiego, które podkreślają jego formalny charakter i majestat, tworząc przestrzeń pełną harmonii i symetrii. Te detale, często wykonane z marmuru lub żeliwa, nie tylko zdobią, ale także pełnią funkcje użytkowe, takie jak miejsca do kontemplacji i odpoczynku.

W ogrodach francuskich dominują bogactwo elementów dekoracyjnych:

• partery ogrodowe, czyli ozdobne rabaty kwiatowe, są precyzyjnie zaprojektowane, aby tworzyć geometryczne wzory, często wypełnione niskimi żywopłotami,
• elementy wodne, takie jak symetryczne fontanny i baseny lustrzane, odgrywają istotną rolę, akcentując centralne punkty kompozycji,
• w każdym gabinecie ogrodowym można znaleźć ławki ogrodowe, rzeźby, pawilony ogrodowe i altany, które są nie tylko funkcjonalne, ale również ozdobne, często z delikatnymi zdobieniami, giętymi kształtami i żeliwnymi ornamentami,
• rzędy zabytkowych donic i eleganckie marmurowe meble dodatkowo wzmacniają poczucie ponadczasowości i majestatu,
• latem ogrody te rozkwitają hiacyntami, tulipanami, narcyzami, a także roślinami takimi jak pomarańcze, cytryny, jaśminy i wawrzyny, które dodają barw i zapachów.

Jakie rośliny wybrać? Dopasuj zieleń do stylu ogrodu

Wybór odpowiednich roślin jest kluczowy dla stworzenia ogrodu, który będzie odzwierciedlał wybrany styl, czy to romantyczny angielski, czy geometryczny francuski.

W ogrodzie angielskim dominują:

• róże,
• byliny takie jak ostróżki i naparstnice,
• pnącza,
• drzewa liściaste,

tworząc swobodne i naturalne kompozycje.

Natomiast w ogrodzie francuskim kluczowe są rośliny formowane, takie jak:

• bukszpan,
• cis,
• grab,

które podkreślają strukturę i symetrię, uzupełnione sezonowymi kwiatami i roślinami śródziemnomorskimi.

Angielski chaos czy francuska symetria – co wybrać?

Wybór między ogrodem angielskim a francuskim zależy od indywidualnych preferencji i filozofii. Ogród angielski symbolizuje swobodę i naturalność, natomiast francuski – porządek i symetrię, co odzwierciedla odmienne podejście do relacji człowieka z naturą. Ogród angielski oferuje większą bioróżnorodność i lepszą retencję wody, natomiast francuski wymaga podziwu dla precyzji i ludzkiej wizji.

Stwórz swój wymarzony ogród krok po kroku

Stworzenie wymarzonego ogrodu, niezależnie od wybranego stylu, wymaga przemyślanego podejścia i uwzględnienia kilku kluczowych etapów, które pozwolą cieszyć się harmonijną i funkcjonalną przestrzenią. Należy pamiętać o różnorodności roślin, tworzeniu naturalnych zakątków oraz wkomponowaniu elementów małej architektury.

Planowanie ogrodu to proces, który rozpoczyna się od wyboru dominującego stylu, np. angielskiego, francuskiego czy włoskiego, z których każdy ma swoje unikalne cechy. Ogród angielski charakteryzuje się swobodą i naturalnością, z różnorodnością roślin i lekko dzikimi zakątkami. Włoski styl, wywodzący się z renesansu, stawia na prostotę i harmonię, wymagając systematycznej pielęgnacji. Ważnym aspektem jest także uwzględnienie elementów małej architektury, takich jak drewniane ławki, pergole, mostki czy fontanny, które dodają uroku i funkcjonalności. W nowoczesnym ogrodzie angielskim tradycyjne elementy łączą się z minimalistycznym designem, wykorzystując nowoczesne materiały, takie jak stal czy szkło, obok kamienia i drewna.